Κύρια ζητήματα:
Το Γενικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΓΠΣ) και το Σχέδιο Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτών Πόλεων (ΣΧΟΑΠ) αποτελούν βασικά εργαλεία πολεοδομικού σχεδιασμού που ρυθμίζονται από τον νόμο 2508/1997, ο οποίος συμπλήρωσε τον θεμελιώδη οικιστικό νόμο 1337/1983, και αποσκοπούν στον καθορισμό των κατευθυντήριων αρχών για τη βιώσιμη οικιστική ανάπτυξη. Καθορίζουν τις χρήσεις γης, τους συντελεστές δόμησης και τους όρους ανάπτυξης μιας περιοχής.
Ο συντελεστής δόμησης ορίζεται αριθμητικά κατά τη θέσπιση ή μεταβολή όρων δόμησης, και όταν ο συντελεστής που προβλέπεται από το σχέδιο πόλεως είναι κατώτερος από τον μέσο συντελεστή του ΓΠΣ, οι οικοδομικές άδειες εκδίδονται με βάση τον κατώτερο. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος έκλεισε τον κύκλο των παρατάσεων για την αναθεώρηση των παλαιών ΓΠΣ το Μάρτιο 2024, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη το Πρόγραμμα Πολεοδομικής Μεταρρύθμισης «Κωνσταντίνος Δοξιάδης» για την εκπόνηση Τοπικών Πολεοδομικών Σχεδίων (ΤΠΣ) στο 70% της χώρας με ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2025.
Η έγκριση ΓΠΣ επηρεάζει άμεσα τα δικαιώματα δόμησης των ιδιοκτητών και τις επιτρεπόμενες δραστηριότητες σε κάθε περιοχή. Οι προβλέψεις του υπερκείμενου σχεδιασμού (ΓΠΣ, ΣΧΟΑΠ, ΤΠΣ) λαμβάνονται υπόψη για τον καθορισμό των επιτρεπόμενων χρήσεων και των όρων δόμησης, γεγονός που καθιστά κρίσιμη τη σωστή ρύθμιση των χρήσεων γης ώστε να μην δημιουργούνται προβλήματα σε υφιστάμενες δραστηριότητες όπως η αγροτική παραγωγή.